عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )
251
تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )
به سال 328 ه . ق . ) و ابو بكر بغدادى معروف به « ابن مقسم » ( در گذشته به سال 354 ه . ق . ) حكم كرد كه هر يك موضعى متناقض با ديگرى داشته است . پس از اين مقدمه ، بايد گفت كه ابن شنّبوذ به جواز قرائت مخالف با رسم الخط تا زمانى كه روايت آن صحيح باشد ، اعتقاد دارد . ابن جزرى در شرح حال وى به چند قرائت او اشاره كرده و گفته است : « آنچه كه بر ابن شنّبوذ در جلسهاى با حضور وزير ، ابو على بن مقله ، و ابن مجاهد و گروهى از دانشمندان و قضات ايراد گرفته شد و عليه وى حكم شد و او را بعد از اعترافش به آنچه قرائت كرده ، به توبه واداشتند ؛ اين قرائتها بود : ( فامضوا الى ذكر اللّه ) « 1 » ، ( و تجعلون شكركم انّكم تكذّبون ) « 2 » ، ( كلّ سفينة صالحة غصبا ) « 3 » ، ( كالصّوف المنفوش ) « 4 » فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ « 5 » . ( تبّت يدا ابى لهب و قد تبّ ) « 6 » ، ( فلمّا خرّ تبيّنت الانس انّ الجنّ لو كانوا يعلمون الغيب ما لبثوا حولا فى العذاب المهين ) « 7 » ، و الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى « 8 » ، ( فقد كذّب الكافرون فسوف يكون لزاما ) « 9 » ، ( و ينهون عن المنكر و يستعينون اللّه على ما اصابهم و اولئك هم المفلحون ) « 10 »
--> ( 1 ) نك : جمعه ( 62 ) ، بخشى از آيهء 9 : [ فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ ] ( 2 ) نك : واقعه ( 56 ) ، بخشى از آيهء 82 : [ وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ . . . ] ( 3 ) نك : كهف ( 18 ) ، بخشى از آيهء 79 : [ . . . كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْباً ] ( 4 ) نك : قارعه ( 101 ) ، بخشى از آيهء 5 : [ . . . كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ ] ( 5 ) نك : يونس ( 10 ) ، بخشى از آيهء 92 : [ . . . فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ . . . ] ( 6 ) نك : مسد ( 111 ) ، آيه 1 : [ . . . أَبِي لَهَبٍ وَ تَبَّ ] ( 7 ) نك : سبأ ( 34 ) ، بخشى از آيهء 14 : [ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ما لَبِثُوا فِي الْعَذابِ الْمُهِينِ . . . پس چون [ سليمان ] فرو افتاد براى جنّيان روشن گرديد كه اگر غيب مىدانستند ، در آن عذاب خفّت بار [ باقى ] نمىماندند ] . ( 8 ) نك : ليل ( 92 ) ، آيهء 3 : [ وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى ] . ( 9 ) نك : فرقان ( 25 ) ، بخشى از آيهء 77 : [ . . . فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزاماً ] . ( 10 ) نك : آل عمران ( 3 ) ، بخشى از آيهء 104 : [ . . . وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ] . در « طبقات القراء » ( و يستغيثون ) آمده كه چنين چيزى نقل نشده است .